Tohir Ahrar
Beshinchi e’tiroz:
Alloh taolo sharaf va ulug‘vorlik manbai bo‘lgan “Adiyat” surasida otning tuyog‘i bilan qasam ichgan bo‘lsa-da, ammo “Adiyat” surasi Makkaiy bo‘lib, Madinada jihod farz qilingan, shuning uchun ham bu fazilat, izzat va ulug‘lik mujohidlar uchun isbotlanmagan.
Birinchi javob:
“Al-Adidat” surasi haqida mufassirlar ikki xil fikrda; Birinchidan, bu Madaniy sura, ikkinchidan, bu Makka sura, endi ikkala va’daga asoslanib, ushbu oyatning tafsirini keltirmoqchiman.
Abdulloh ibn Masud, Hazrati Jobir, Hasan Basriy, Ikroma va Ato rahimahullohning aytishlaricha, bu sura Makkadir va bu yerda Alloh taolo jangovar otlarga qasam ichadi, ular jihodda yoki va’zda, hajda va boshqa har qanday ishlarda ishlatiladimi? yaxshi amallar, shuning uchun mana sizning talqiningiz.Jihod otlariga qoidalar qo’llanilmagani xato, oyatning maqsadi va natijasi shundaki, odam otga suv va o’t tayyorlasa, o’z egasini himoya qiladi. jang maydonida va uni qutqarishga harakat qiladi, shuning uchun ey inson! Qanday qilib Yaratguvchiga, Egangizga va Parvardigoringizga itoatsizlik qilasiz? Demak, bu suraning jihod va mujohidlarga aloqasi yo‘q, Qur’oni Karimdagi har bir fazilat jihod uchun bo‘lishi shart emas, balki shukr, sabr, saxovat, mardlik, rahm-shafqat, hayo va hokazo kabi amallar ham bor. , va fazilat uchun boshqa oyatlar va rivoyatlar bor.
Ikkinchi javob:
Hazrati Abdulloh ibn Abbos, Hazrati Anas, Qatoda va Imom Molik rahimahulloh bu surani madaniy, deyishadi. (Tafsir al-Qurtubiy) Bu yerda Alloh taolo otlarga emas, balki ot minadigan mujohidlarga qasam ichgan.
Tafsir: Alloma Shayx Abdulqodir rahimahulloh Qur’oni karim tafsirida aytadilar: U otlarning odatlarini emas, balki chavandozlarni nazarda tutyapti. Shayxulislom Allame Shobir Ahmad Usmoniy “انّ الانسان لربه لکنود” qasidasi tafsirida bu yerda otli mujohidlar nazarda tutilganligini aytadi. Shuningdek, “و انّه علی ذلک لشهید” qasidasi ostida yozadi, u mujohidlarni nazarda tutadi.
Nima bo’lganda ham; Agar “Adiyat” surasi Makkaiy bo‘lsa, mujohidlarning fazilatida kamchilik yo‘q, bu suraning madaniyatliligini ta’kidlab, talab qilish Qur’on mo‘jizalariga to‘g‘ri kelmaydi.
