Hasson Mujohed
Qur’oni karim va tarixiy kitoblarda ko‘plab hijrat voqealari qayd etilgan bo‘lib, ularni mo‘minlar va payg‘ambarlar amalga oshirganlar. Mushriklar Makka shahrida musulmonlarga azob-uqubat yetkazgach, Rasululloh ﷺning buyrug‘i bilan ular Habashistonga hijrat qildilar. U yerda esa nasroniy podshoh ularni izzat-ikrom bilan kutib oldi.
Shuningdek, Rasululloh ﷺ va u zotning sahobalari ham dushmanlarning zulmidan najot topish uchun hijrat qildilar. Ibrohim (alayhissalom) ham o‘z yurtini tark etishga majbur bo‘lgan, Muso (alayhissalom) esa misrliklar tomonidan aziyat ko‘rgach, Madyanga boshpana topgan edi.
Qur’oni karim mo‘minlarga muhojirlar va boshpana izlovchilarning huquqlariga rioya qilishni, ahdnomalar va kelishuvlarga sodiq qolishni buyuradi. Qur’on muhojirlarga nisbatan go‘zal muomala qilishni o‘rgatadi va mo‘minlarga ularni qo‘llab-quvvatlashni amr etadi. Insonlar zulm, azob-uqubat va muammolardan qutulish uchun xavfsiz hayot izlab boshqa yurtga ko‘chganlarida, Islom ularning huquqlarini e’tirof etadi. Ular Darul hijrada (hijrat yurtida) o‘z dinini, jonini, mol-mulkini va nomusini himoya qilishlari, hayotning asosiy ehtiyojlarini bajarishlari, savdo va ta’lim bilan shug‘ullanishlari, va noqulay sharoitlarda o‘z yurtlariga majburan qaytishga majbur bo‘lmasliklari kerak.
Muhojirlarga mezbon xalq bilan chiroyli va foydali muomala qilish, ularga zarar yetkazmaslik tavsiya etilgan. Afg‘onlar esa Islomiy birodarlik asosida ana shunday go‘zal xulq bilan yashab, hech kimga ozor bermaganlar. Musulmonlar bir hududda kofirlarning zulmiga uchrab, boshqa joyga hijrat qilganlarida, u yurt bilan ularning muhabbati chuqurlashadi, aloqalari mustahkamlanadi va avvalgi yurtlariga qaytish ular uchun og‘ir bo‘lib qoladi.
Rasululloh ﷺ ham o‘z tug‘ilib o‘sgan vatani Makkadan Madinaga hijrat qilgan edilar. Makka fath qilingandan keyin ham, u zot xohlasalar qaytishlari mumkin edi, ammo Madinada qolishni afzal bildilar, umrlarining oxirigacha o‘sha yerda yashadilar va o‘sha yerda dafn etildilar.
Xalqaro tajovuzkorlar mazlum Afg‘onistonga nohaq bostirib kirganlarida, afg‘onlarni og‘ir va nochor holatda qolishga majbur etdilar. Ular najot izlab qo‘shni Pokistonga boshpana so‘rab o‘tib ketdilar. Pokistonda musulmon birodarlikka ishonib, umid bilan yangi hayot boshladilar va qolgan umrlarini o‘sha yerda o‘tkazishga umid qildilar.
Ular mezbon mamlakatga iqtisodiy xizmat ko‘rsatdilar, yarim vayron joylarni obod qildilar, shaharlar va uylar qurdilar, savdoni rivojlantirdilar, quruq dashtlarni sug‘ordilar. Ammo mezbon mamlakat Pokiston ozgina taraqqiyot va mustaqillikka erishgach, o‘z manfaatlari yo‘lida afg‘on muhojirlarini adolatsizlik bilan quvib chiqara boshladi, ularning shaxsiy mol-mulklarini musodara qildi va hatto o‘z mablag‘larini olib chiqish imkoniyatini ham bermadi.
Bunday amallar Islom bilan mutlaqo aloqasi yo‘q bo‘lib, ochiq zulm hisoblanadi. U na Islom nuqtayi nazaridan va na inson huquqlari jihatidan qabul qilib bo‘lmaydigan ishdir.
