Abu Rayan Hamidiy
Mushriklarning jasadlarini quduqqa tashlash:
Rosululloh sallallohu alayhi va sallamning buyrug‘i bilan Badr jangida halok bo‘lgan Makka lashkarining 24 kishilik jasadi chuqur bir quduqqa tashlandi. Payg‘ambar alayhissalomning odatlaridan biri shuki, har bir jangda g‘alaba qilgach, jang maydonida uch kun qolardilar. Badr g‘azotasining uchinchi kuni u zot mushriklar jasadi tashlangan quduqqa bordilar va har birini ismi va otasining ismi bilan chaqirib dedilar:
«هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا؟ فَإِنِّي وَجَدْتُ مَا وَعَدَنِي رَبِّي حَقًّا»
Ma’nosi: “Parvardigoringiz sizga va’da qilgan narsani haq topdingizmi? Men Parvardigorim menga va’da qilgan narsani haq topdim.”
hunda Umar ibn Xattob dedi: “Ey Allohning Rasuli! Siz jonsiz jasadlar bilan gaplashyapsizmi?” Payg‘ambar sallallohu alayhi va sallam dedilar: “Jonim Uning qo‘lida bo‘lgan Zotga qasamki, ular sizlar mendan eshitayotgan narsani mendan yaxshiroq eshitishyapti, lekin javob bera olmaydilar.” So‘ngra musulmonlar Makkaga qarab yo‘l oldilar va Badr ortda qoldi.
Makkaga mushriklarning mag‘lubiyati xabari yetib kelishi:
Makka lashkaridan omon qolgan askarlar vodiy va cho‘llarda yo‘qolib ketdilar. Har biri Makkaga qaytishga harakat qilardi, lekin yo‘lni topa olmayotgandilar. Nihoyat, Makkaga birinchi bo‘lib yetib kelgan kishi Husaymon ibn Abdulloh bo‘ldi. U Makkaliklarga mag‘lubiyat xabarini yetkazdi. Makkaliklar o‘z o‘liklari uchun qattiq yig‘ladilar, lekin keyinchalik yig‘ini to‘xtatdilar, toki Muhammad sallallohu alayhi va sallam ularning yig‘isidan quvonib ketmasin.
Makkadagi qavm boshliqlaridan biri bo‘lgan Abu Lahab jangda ishtirok etmay, Makkada qolgan edi. Mag‘lubiyat xabari uni shunchalik xor va tuban holga soldi-ki, hattoki Makkadagi eng zaif odam ham uni haqorat qila olardi. U atigi yetti kun yashadi, so‘ng “adasa” (arablar “baloyi ofatli kasallik” deb bilgan vabo yoki toshma) degan kasallik bilan halok bo‘ldi. Uning o‘limidan so‘ng hech kim jasadiga yaqinlashmadi. Uch kun o‘tib, odamlarning tanqididan qo‘rqib, farzandlari uzoqdan tayoq bilan jasadini chuqurga tashlab, ustiga tuproq sepdilar.
Bu – Makkada zaif musulmonlarga zulm qilgan, ularni qo‘rqitib yashashga majbur qilgan g‘ururli kimsalarning oxirati edi. Ular esa haqiqiy qudratni tan olmay, Alloh taoloning qahridan bexabar edilar.
Makkadagi har bir uy va har bir ko‘cha motamga cho‘milgan edi. Qanday qilib bu bo‘lmasin? Axir bir qavmning o‘nlab obro‘li odamlari o‘ldirilgan, ularning qudrati yo‘q qilingan, har bir uydan bir o‘lik chiqqan edi. Albatta, Makkada og‘ir qayg‘u hukmron edi. Kaashki bu o‘ldirilganlar imon nuriga kirib, kufr zulmatidan chiqib ketgan bo‘lishsa edi.
Musulmonlarning g‘alaba xabari Madinaga yetib kelganida, sahobalar Rosululloh sallallohu alayhi va sallamning qizi va Usmon roziyallohu anhuning rafiqasi Ruqayyaning qabri ustiga tuproq sepishayotgan edilar. U kasal bo‘lgani sababli Rosululloh sallallohu alayhi va sallam Usmon roziyallohu anhuga jangda qatnashmaslikni va Madinada qolishni buyurgan edilar.
G‘animatlarni bo‘lish masalasi:
Hali musulmonlar Badrdan qaytmagan edilarki, g‘animatlar bo‘yicha muammo va bahslar paydo bo‘ldi. Mushriklarni quvgan sahobalar o‘zlarini haqli deb bilishardi, Rosulullohni himoya qilganlar esa g‘animat bizniki deyishardi, g‘animatlarni to‘plaganlar ham o‘z da’volarini bildirardi.
Bu ixtilof Allohning vahy bilan tugatildi. Alloh taolo bu oyatni nozil qildi:
“یسألونک عن الأنفال قل الأنفال لله والرسول فاتقوا الله و أصلحوا ذات بینکم”
Ma’nosi: (Ey Muhammad!) Senga g‘animatlar haqida so‘rashmoqda. Ayting: g‘animatlar Alloh va Uniki Rosulga tegishlidir. Bas, Allohdan qo‘rqinglar va o‘zaro munosabatlaringizni tuzatinglar…
So‘ng Rosululloh sallallohu alayhi va sallam Makkaga qaytish yo‘lida Safaro degan hududda g‘animatlarni teng ravishda barcha askarlar orasida taqsim qildilar. Imom Buxoriy va Imom Ibn Jarirning fikricha, g‘animatlarning beshdan bir qismi alohida ajratilgan. Hech bir guruh e’tiroz qilmadi va hamma Allohning buyrug‘i bilan qilingan taqsimotdan rozi bo‘ldi.
Hatto jangda ishtirok etmagan, lekin Rosululloh sallallohu alayhi va sallamning izni bilan ortda qolgan sakkiz kishiga ham g‘animatdan ulush berildi. Ular:
Usmon ibn Affon, Talha ibn Ubaydulloh, Sa’id ibn Zayd, Abul-Labo, Osim ibn Adiy, Horisa ibn Hotib, Horis ibn Sima va Xavot ibn Jubayr bo‘lgan.
Safaro hududida Badr jangining ikki asiri – Nazr ibn Horis va Uqba ibn Abu Muayt qatl qilindilar. Bu ikki kishi Rosulullohni juda ko‘p ranjitgan edilar. Ular o‘ta qo‘pol, haqoratli so‘zlar bilan u zotni og‘zaki va amaliy jihatdan qiynab kelgan edilar.
