Naiyb Ahmad Hamidi
Kecha Afg‘oniston va Xitoy o‘rtasidagi Vaxon yo‘li orqali o‘tuvchi tranzit va savdo yo‘li rasman ochildi. Bu shunchaki bir yo‘lning ochilishi emas, balki Afg‘oniston iqtisodiyoti va mintaqaviy bog‘liqligi uchun muhim va tarixiy qadam hisoblanadi. Afg‘oniston geografik jihatdan mintaqaning markazida joylashgan. Agar ushbu imkoniyatdan to‘g‘ri foydalanilsa, mamlakat mintaqadagi muhim savdo va tranzit markazlaridan biriga aylanishi mumkin.
Vaxon orqali Xitoy bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqa o‘rnatilishi afg‘on savdogarlari uchun Xitoyning ulkan bozoriga chiqishning yangi yo‘lini yaratadi. Ushbu yo‘l Afg‘oniston eksporti uchun yangi va qulay bozorlarni ochib, mamlakatda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning tashqi bozorlarga yetkazib berilishini osonlashtirishi mumkin.
Ushbu yo‘lning ishga tushirilishi Afg‘onistonning tranzit daromadlarini ham oshirib, mamlakat uchun yangi daromad manbasini yaratadi. Shu bilan birga, Badaxshonda, ayniqsa Vaxon hududida savdo faoliyati kengayadi hamda aholi uchun yangi ish o‘rinlari va iqtisodiy imkoniyatlar paydo bo‘ladi. Bu yo‘l Afg‘onistonga faqat bir yoki ikki savdo yo‘liga tayanib qolmasdan, turli mamlakatlar va turli bozorlarga chiqish imkoniyatlarini kengaytirish imkonini ham beradi.
Agar yo‘l bilan bir qatorda avtomobil yo‘llari, bojxona punktlari, logistika markazlari va boshqa zarur xizmatlar ham rivojlantirilsa, Vaxon Afg‘oniston uchun muhim iqtisodiy yo‘lakka aylanishi mumkin. Eng muhimi, Afg‘oniston o‘zining geografik joylashuvi tufayli Xitoy, Markaziy Osiyo va Janubiy Osiyo o‘rtasidagi savdoning muhim bo‘g‘inlaridan biriga aylanish imkoniyatiga ega.
Vaxon yo‘li shunchaki Afg‘oniston va Xitoy o‘rtasidagi qatnov yo‘li emas, balki Afg‘oniston uchun mintaqaning yirik iqtisodiy bozorlariga qo‘shilishning muhim eshigidir. Agar bu yo‘l doimiy ravishda faol saqlansa va shu bilan birga zarur avtomobil yo‘llari, bojxona qulayliklari hamda savdo infratuzilmalari yaratilsa va mustahkamlansa, Afg‘oniston o‘zining strategik geografik joylashuvini iqtisodiy salohiyatga aylantirish yo‘lida muhim qadam tashlashi mumkin.
Ushbu yo‘lning ochilishi Afg‘oniston o‘zining geografik joylashuvini faqat geografik mavqe sifatida ko‘rmasligi, balki undan savdo, tranzit va iqtisodiy o‘sish yo‘lida amaliy foydalanishi kerakligini ham ko‘rsatadi. Vaxon yo‘li afg‘on savdogarlari uchun yangi yo‘llarni ochishi, eksportni oshirishi, mamlakatning tranzit daromadlarini ko‘paytirishi va Afg‘onistonning mintaqaviy iqtisodiy bog‘liqlik xaritasidagi o‘rnini yanada mustahkamlashi mumkin.
Vaxon shunchaki ochilgan bir yo‘l bo‘lib qolmasligi, balki Afg‘onistonning iqtisodiy o‘sishi, mintaqaviy bog‘liqligi va jahon bozorlariga yaqinlashuvi sari uzoq muddatli yo‘lning boshlanishi bo‘lishi kerak. Ushbu muhim va tarixiy qadamda Vaxon yo‘lining ochilishi uchun harakat qilgan, o‘z vaqti va imkoniyatlarini safarbar etgan hamda afg‘on xalqi va savdogarlarining orzusini haqiqatga aylantirgan barcha mas’ullar va rahbarlarga chin qalbimizdan minnatdorlik bildiramiz.
Mamlakat taraqqiyotining yo‘llari ana shunday amaliy qadamlar bilan ochiladi. Umid qilamizki, bu jarayon bundan keyin ham davom etadi va Afg‘onistonning iqtisodiy rivoji hamda mintaqaviy bog‘liqligi uchun yana ko‘plab eshiklar ochiladi.
Pokiza, farovon, taraqqiy etgan va hamon mustaqil Afg‘oniston umidida!
