Arsala Hassan
Mintaqadagi so‘nggi xavfsizlikka oid o‘zgarishlar yana bir bor shu savolni kun tartibiga olib chiqdi: davlatlar o‘z xavfsizligiga tahdidlar qarshisida qanday qilib samarali siyosat yuritishlari mumkin? Hozirgi xavfsizlik muhitida voqealar yuz bergandan keyingina munosabat bildirish yetarli emas, balki ehtimoliy xavflarni aniqlash, baholash va ularning oldini olish ham xavfsizlik siyosatining muhim qismi hisoblanadi. Afg‘oniston ham so‘nggi bir necha o‘n yilliklar davomida davom etgan beqarorlik va mojarolar sababli xavfsizlik hamda barqarorlik masalalariga alohida ahamiyat berib kelayotgan davlatlardan biridir.
Bugungi kunda jamoat xavfsizligini ta’minlash faqat harbiy imkoniyatlarga bog‘liq emas, degan qarash mavjud. Bu, shuningdek, aniq ma’lumotlar, samarali xavfsizlik choralari, ilg‘or texnologiyalar va tartibli siyosatlar bilan ham bog‘liqdir. Shu sababli xavfsizlik idoralarining salohiyati, tahdidlarni aniqlash qobiliyati va ehtimoliy xavflarga tayyorgarligi har qanday tuzum qudratining muhim mezonlaridan biri hisoblanadi.
Shu nuqtai nazardan, mintaqaning hozirgi holati xavfsizlik bilan bog‘liq muammolar davlatlar siyosatining eng ustuvor yo‘nalishlaridan biri bo‘lib qolayotganini ko‘rsatmoqda. Turli qurolli guruhlarning faoliyati, chegara muammolari va mintaqaviy raqobatlar xavfsizlik muvozanatining o‘zgarishiga ta’sir qilayotgan omillar sirasiga kiradi. Shu bois har bir davlatning xavfsizlik idoralari mavjud tahdidlarga nisbatan yanada ko‘proq aniqlik, muvofiqlashtirish va tayyorgarlikni ta’minlashga intilmoqda.
Afg‘oniston havo mudofaasi kuchlarining yaqinda faraziy chiziq ortidagi Pashtunxoh va Balujiston hududlarida amalga oshirgan misli ko‘rilmagan hujumida ikki muhim nishon yo‘q qilingan. Bu joylarda Afg‘onistonda beqarorlik keltirib chiqarish uchun yovuz guruhlar tayyorlanayotgan edi. Ulardan biri butun Islom ummatining dushmanlari markazi, ikkinchisi esa Pokiston hukumati tomonidan yig‘ilgan va Afg‘onistonda beqarorlik yaratish uchun tayyorlanayotgan qochqin shaxslar markazi edi. Afg‘on mas’ullarining aytishicha, bundan keyin Afg‘onistonda beqarorlik yaratish uchun tuziladigan har qanday fitna, u mamlakat tashqarisida bo‘ladimi yoki ichkarisida bo‘ladimi, ildizidayoq yo‘q qilinadi.
Bir tomoni IShID, ikkinchi tomoni esa Pokistonning yovuz armiyasidan iborat bo‘lgan o‘sha tanga mintaqani, dunyoni va ayniqsa Afg‘onistonni beqarorlashtirish uchun birgalikda harakat qilmoqda. Biroq ularning asl basharasi endi uzoq vaqt yashirin qolmaydi. Bu borada qo‘llanilgan siyosatlar bugun fosh bo‘lish chegarasigacha yetib borgan.
Mazkur hujum Afg‘oniston harbiy siyosatida sezilarli o‘zgarish yuz berganini ko‘rsatadi. Endilikda e’tibor mudofaa holatidan ko‘proq hujumkor strategiyaga qaratilgan bo‘lib, nishonlarni aniqlash, ularni zararsizlantirish va oldindan yo‘q qilish siyosati ustida ish olib borilmoqda.
Boshqa tomondan, bu hujum Afg‘oniston havo mudofaasi kuchlari qat’iy iroda bilan javob qaytarish qudratiga ega ekanini ham namoyon etdi. Ushbu kuch dushmanning kuzatuv tizimlariga qaramay o‘z nishonlariga yetib bora oladi. Dushman afg‘on dronlarining kirib kelishini o‘z vaqtida to‘xtata olmadi. Bu esa Afg‘oniston havo mudofaasi kuchlari o‘z imkoniyatlarini qanchalik rivojlantirganini ko‘rsatadi. Harbiy jihatdan tashqari, oddiy xalq ham o‘zining kuchli havo mudofaasi kuchlariga ega ekaniga ishonch hosil qildi.
Afg‘oniston havo mudofaasi kuchlari Alloh taoloning nusrati bilan o‘z va’dalarini amalda ro‘yobga chiqarishga qodirdir. Garchi buning muddati biroz oldinroq yoki keyinroq bo‘lishi mumkin bo‘lsa-da, bu kuch hisob-kitobli qadamlar bilan o‘z oldiga qo‘yilgan maqsadlarga tobora yaqinlashmoqda.
Dunyoda deyarli besh yil ichida yetuklik bosqichiga yetgan yoki besh yil davomida yadroviy qudratga ega davlatlar bilan yuzma-yuz turishga jur’at topgan harbiy kuchni kamdan-kam uchratish mumkin. Ammo Afg‘oniston havo mudofaasi kuchlari juda qisqa vaqt ichida dunyoga shuni ko‘rsatdiki, ular o‘zining qat’iy rahbariyatiga tayangan holda kerakli paytda har qanday zolim va tajovuzkorga qarshi chora ko‘rishga qodirdir.
Xulosa qilib aytganda, afg‘onlar yovuzlikni sevadigan xalq emas, balki yovuzlik va yovuz guruhlarni yo‘q qiluvchi xalqdir. Ular mustahkam iroda, fidokor xalq, sog‘lom rahbariyat va Parvardigorning cheksiz nusrati bilan doimo ushbu nomga munosib bo‘lib qoladilar:
Afg‘onlar yovuzlik va yovuz kishilarni yo‘q qiluvchilardir.
