IShID deb nomlangan vebo O’n to’qqizinchi qism

Abu Hajar al-Kurdiy

Ushbu o‘tkinchi va murakkab maqolalar silsilasining davomida, biz IShID tomonidan Iroqda sodir etilgan uzluksiz xiyonatlar va ular tomonidan «Arzi Rofidayn» (Iroq)da ahli sunna ustidan sodir etilgan jinoyatlarga nazar tashlaymiz.

IShID ning Iroqdagi xiyonatlari kutilganidan yiroq va tasavvur qilib bo‘lmas darajada og‘riqli bo‘ldi.

IShID ning Iroqqa kirib kelishi nafaqat iroqliklar uchun foji’a edi, balki ahli sunnaning mojohid guruhlari va ilgari zolimlar, bosqinchilar va fasod hokimiyatlariga qarshi jihod qilayotgan harakatlar uchun og‘ir va xiyonatli zarba bo‘ldi. IShID yolg‘on «xalifalik» da’vosi ostida quyidagi zararlarni yetkazdi:

1. Ahli sunna mojohidlarining birliklariga xiyonat

IShID paydo bo‘lishidan avval, Jaysh al-Mujohidin, Ansor al-Islom, Jaysh Naqshbandiya kabi ko‘plab sunniy guruhlar markaziy Iroq hukumati va bosqinchilarga qarshi faoliyat yuritayotgan edi. Ammo IShID ularni takfir qilib, murtad deb e’lon qildi, ko‘pini o‘ldirdi yoki surgun qildi. IShID bu qattiq siyosati ahli sunnaning ichki va tashqi dushmanlarga qarshi birligini parchalab tashladi.

2. Ahli sunna ustidan bosim o‘tkazishga bahona yaratish

IShID o‘zining haddan tashqari zo‘ravon harakatlari – ommaviy qatl, masjid va maqbaralarni vayron qilish, ozchiliklarga qarshi jinoyatlar orqali islom nomidan dunyoga yomon ko‘rinish berishga urindi. Bu esa mintaqadagi davlatlar va xorijiy kuchlar uchun «terrorizmga qarshi kurash» bahonasida sunniy hududlarni bombardimon qilish va bosib olishga imkon yaratdi.

3. Ahli sunna hududlarini egallab, xalqni bosim ostiga olish

IShID Mosul, Falujja, Ramodiy va Tikrit kabi hududlarni egalladi. Ammo bu xalq uchun xizmat qilish uchun emas, balki zolim va rahmsiz bir tuzumni o‘rnatish uchungina edi. Haqiqiy islomga umuman o‘xshamagan bu boshqaruv ostida ko‘plab ahli sunna ulamolari, qabilalar va oddiy xalq qiynoqqa solindi yoki qatl qilindi.

4. Halol jihodning obro‘siga putur yetkazish

IShID ning zo‘ravonliklari natijasida, ko‘plab insonlar, hatto islom olami ichida ham «jihod», «xalifalik», «amr bil ma’ruf» va «nahiy anil munkar» kabi diniy tushunchalarga nisbatan salbiy qarashga ega bo‘lishdi. IShID bu tushunchalarni buzib, ularni o‘zining hukmronligi va qirg‘inchiligi uchun vosita qilib oldi.

5. Eron va G‘arb uchun yo‘l ochuvchi rol o‘ynadi

IShID Eron bilan dushmanlik da’vosida bo‘lsa-da, amalda Eronning Iroq va Suriyadagi ta’sir doirasini kengaytirishga zamin yaratdi. IShID dan qo‘rqib, ko‘plab hududlar Eron bilan bog‘liq kuchlar qo‘liga o‘tdi. Shuningdek, AQSh boshchiligidagi xalqaro koalitsiyaning IShID ni yo‘q qilish bahonasidagi aralashuvi, mintaqaga yana xorijiy askarlarning qaytib kirishiga sabab bo‘ldi.