Hijoz Tamim
Evropalik fuqarolarni o‘g‘irlash va ISHID tomonidan pul/larz talab qilish bo‘yicha amaliy ishlar:
Birinchi ish: Filip Lekorbier, fransuz jurnalisti (2013 yil)
Hodisa: Filip Lekorbier, fransuz jurnalisti, Suriya urushi davomida ISHID tomonidan o‘g‘irlandi.
Tolov: Uning ozod qilinishi uchun ISHID taxminan 2,5 million dollar talab qildi.
Bu hodisa ISHID tarixida evropalik fuqarolarni o‘g‘irlash bo‘yicha ilk va asosiy ishlaridan biri hisoblanadi. Katta miqdorda talab qilingan to‘lov ISHIDga ikki muhim foyda keltirdi: birinchidan, guruhning moliyaviy resurslari sezilarli darajada oshdi va boshqa operatsiyalarni moliyalashtirish imkoniyati paydo bo‘ldi; ikkinchidan, bu foyda ISHIDni moliyaviy manfaatlarni oshirish maqsadida evropalik fuqarolarni o‘g‘irlashga yanada undadi.
Reaksiya bahosi: Fransiya hukumati jurnalistni ozod qilish uchun almashinuv bo‘yicha harakat qildi, ammo norasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, pul ISHIDga to‘langan.
Ikkinchi ish: Devid Hayns, britaniyalik xayriya ishlari xodimi (2014 yil)
Hodisa: Devid Hayns Suriya hududida ISHID tomonidan o‘g‘irlandi.
Tolov: Uning ozod qilinishi uchun taxminan 3 million dollar to‘langan.
Bu ish ISHIDning evropalik fuqarolarni o‘g‘irlash strategiyasiga jiddiy e’tibor qaratganini ko‘rsatadi. Katta miqdorda to‘lov talab qilish ISHIDga moliyaviy resurslarni kengaytirish va boshqa o‘g‘irlash operatsiyalarini moliyalashtirish imkonini berdi.
Reaksiya bahosi: Buyuk Britaniya rasmiy ravishda to‘lov to‘lashni rad etdi, lekin ba’zi norasmiy yo‘llardan foydalanildi. Bu davlatning tolov to‘lamaslik siyosatidagi murakkablik va amaliy qiyinchiliklarni ochib beradi.
Uchinchi ish: Italiyalik shifokor (2015 yil)
Hodisa: Bir ayol shifokor ISHID tomonidan o‘g‘irlandi.
Tolov: Uning ozod qilinishi uchun 1 million dollar to‘landi.
Bu hodisa ISHIDning moliyaviy strategiyasida sog‘liqni saqlash xodimlarini o‘g‘irlash orqali yuqori moliyaviy qiymatga ega shaxslarni maqsad qilganini ko‘rsatadi. Shu yo‘l bilan ISHID moliyaviy imkoniyatlarini oshirib, operatsiyalarini moliyalashtirishni davom ettirdi.
Reaksiya bahosi: Italiya diplomatik muzokaralar orqali harakat qildi, bu esa ba’zi davlatlar tolov to‘lamaslik siyosatiga qaramay, o‘z fuqarolarini himoya qilishda muvozanatli yondashuvni tanlaydi.
To‘rtinchi ish: Nemis jurnalisti (2016 yil)
Hodisa: Bir ayol jurnalist Suriya urushi vaqtida ISHID tomonidan ushlangan.
Tolov: Uning ozod qilinishi uchun 2,5 million dollar talab qilingan.
ISHID jurnalistlarni o‘g‘irlash orqali nafaqat global e’tiborni jalb qiladi, balki to‘lov olish uchun xalqaro bosimni ham kuchaytiradi. Bu ISHIDning moliyaviy va propaganda strategiyasining muhim qismi hisoblanadi.
Reaksiya bahosi: Jurnalistni ozod qilish bo‘yicha xalqaro bosim kuchaydi, bu esa global konsensus va bosim o‘g‘irlash ishlarini hal etishda samarali bo‘lishini ko‘rsatadi.
Beshinchi ish: Gollandiyalik muhandis (2015 yil)
Hodisa: Bir muhandis Suriya urushi vaqtida o‘g‘irlandi.
Tolov: 1,8 million dollar to‘langan.
Bu hodisa ISHIDning iqtisodiy strategiyasini ko‘rsatadi: professional xodimlar moliyaviy manbalarni oshirish uchun maqsad qilinadi. Shu tarzda ISHID moliyaviy tarmog‘ini kengaytirib, qimmatbaho maqsadlarni tanlashga ustunlik beradi.
Reaksiya bahosi: Gollandiya razvedka hamkorligi orqali xavfsizlik jarayonlarini mustahkamladi, bu esa ekstremistlarning moliyaviy manbalarini cheklashga qaratilgan harakatdir.
Oltinchi ish: Ispaniyalik sayyoh (2017 yil)
Hodisa: Bir sayyoh Iroq shaharlaridan birida ISHID tomonidan o‘g‘irlandi.
Tolov: Taxminan 2 million dollar to‘landi.
Bu hodisa shuni ko‘rsatadiki, sayyohlar ham ISHIDning moliyaviy manbalariga aylangan va o‘g‘irlash operatsiyalari faqat jurnalistlar yoki xodimlar bilan cheklanmaydi. Shu yo‘l bilan ISHID moliyaviy resurslarni diversifikatsiya qilish strategiyasini amalga oshiradi.
Reaksiya bahosi: Ispaniya o‘z fuqarolarini himoya qilish uchun xavfsizlik choralarini kuchaytirdi, bu ekstremistlar operatsiyalarini oldini olish va moliyaviy bosimni kamaytirish bo‘yicha harakat edi.
